Zadatek a zaliczka – Jaka różnica?

Istnieje rozróżnienie pomiędzy zaliczką a zadatkiem. Zaliczka jest udzielana w zamian za przyszłe produkty lub usługi. Zaliczka jest wykorzystywana przez sprzedawcę produktów lub usług do dostarczenia towarów lub usług. Z drugiej strony, pieniądze na zadatek są otrzymywane tylko jako zabezpieczenie. Dostawca rzadko wykorzystuje je w procesie dostarczania produktów lub świadczenia usług. Na przykład, jeżeli wynajmuje się magazyn, właściciel pobiera sześciomiesięczny czynsz jako zadatek zabezpieczający, który jest wykorzystywany na poczet należnego czynszu, jeżeli czynsz nie zostanie pobrany. W związku z tym kaucja nie jest uznawana za czynsz. Staje się ona czynszem dopiero wtedy, gdy jest stosowana do czynszu, który był należny, ale nie został zapłacony.

Czym jest zadatek?

Zadatek jest pieniężną lub niepieniężną wartością dostarczoną jako wzajemne zapewnienie do sprzedaży aktywów. Kiedy płacisz zadatek, często jest to procent od całkowitej kwoty. Dokonując wpłaty zadatku, zapewniasz, że umowa jest gotowa do podpisania. Jeśli jedna strona nie wywiązuje się z umowy, druga strona powinna otrzymać zadatek. Oznacza to, że jeśli wina leży po stronie kupującego (z powodu niedostępności pełnej kwoty lub odstąpienia od zakupu), zadatek przepada. Jeśli okaże się, że to sprzedawca jest stroną winną niedotrzymania warunków umowy, zadatek plus suma równa zadatkowi (taki przepis jest często wpisywany do umów) musi zostać zwrócona jako rekompensata.

Rozważmy następujący przykład: Załóżmy, że nieruchomość kosztuje 500.000 zlotych i że zarówno sprzedający, jak i kupujący podpisali umowę. Kupujący wymaga wzajemnej gwarancji. Nabywca nieruchomości zgadza się wpłacić 10% (lub 50 000 złotych) jako zadatek. Możemy tu wyróżnić cztery możliwe możliwości:

• Wzajemna gwarancja została udzielona, a kupujący nadal jest chętny do zakupu, co wskazuje, że sfinalizował umowę. Ponadto, sprzedawca nie zmienił zdania. Kupujący płaci pozostałe 90% i transakcja jest zakończona.
• Wzajemna zgoda. Kupujący zmienił zdanie, ale sprzedawca nadal chce sprzedać. Kupujący nie wywiązuje się z umowy, w wyniku czego zadatek w wysokości 50 000 złotych przepada.
• Wzajemna zgoda nie została udzielona, a stanowisko sprzedającego nie zmieniło się. Kupujący nie wywiązuje się z umowy i w rezultacie depozyt w wysokości 50 000 złotych przepada.
• Umowa wzajemna została zawarta, ale sprzedający zmienił zdanie (np. otrzymał ofertę znacznie wyższą). Ponieważ sprzedający nie wywiązał się z umowy, kupujący musi zapłacić zadatek plus wartość równą tej samej kwocie. W tej sytuacji sprzedający musi zapłacić kupującemu 100 000 złotych, jeżeli odpowiedni punkt został wpisany do umowy sprzedaży.

Czym jest zaliczka?

Zaliczka to kwota, którą wpłaca się z wyprzedzeniem, na przykład płacąc za przedmiot lub usługę przed ich otrzymaniem. Sprzedawca może poprosić o zaliczkę jako rodzaj zabezpieczenia przed brakiem zapłaty lub na pokrycie wydatków sprzedawcy związanych z dostarczeniem usługi lub produktu. W przypadku, gdy sprzedawca nie dostarczy produktu – zaliczka jest zwracana.

Zaliczki są konieczne w różnych sytuacjach. Konsumenci ze słabym kredytem mogą być zmuszeni do płacenia firmom z góry, a firmy ubezpieczeniowe często potrzebują zaliczki, aby objąć ubezpieczonego ochroną ubezpieczeniową.

Przykłady zaliczek

Zaliczki to kwoty płacone przed otrzymaniem przedmiotu lub usługi. Jeżeli istnieje saldo należności, jest ono płacone po zrealizowaniu dostawy. Płatności odroczone lub płatności z dołu stanowią przeciwieństwo tego rodzaju płatności. W niektórych okolicznościach najpierw dostarczane są produkty lub usługi, a dopiero potem następuje zapłata. Na przykład pracownik, który otrzymuje wynagrodzenie pod koniec każdego miesiąca za pracę w danym miesiącu, otrzymuje płatność z opóźnieniem.

Zaliczka jako gwarancja

Gwarancja zaliczki jest rodzajem ubezpieczenia, które zapewnia klienta, że jeśli sprzedawca nie wywiąże się z uzgodnionego zobowiązania dotyczącego towarów lub usług, pieniądze wpłacone na poczet zaliczki zostaną zwrócone. Zabezpieczenie to pozwala kupującemu na uznanie kontraktu za nieważny, jeśli sprzedający nie wywiąże się z umowy, wzmacniając prawa kupującego do początkowo wpłaconej gotówki.

Rodzaje zaliczek

Obecnie istnieje kilka przykładów zaliczek. Weźmy na przykład przedpłacone telefony komórkowe. Usługodawcy żądają jednomiesięcznej zaliczki na usługi komórkowe, z których będzie korzystał konsument. Usługa nie będzie świadczona, jeśli zaliczka nie zostanie wpłacona. To samo dotyczy płatności za zbliżający się czynsz lub media, które są należne przed upływem terminu określonego w umowie.

Zaliczka, podobnie jak zadatek, jest częścią wartości towaru. Kwota zaliczki zazwyczaj nie jest duża. Jej jedynym celem jest potwierdzenie transakcji. Zaliczka gwarantuje, że rzeczy, które mają być zakupione, są zarezerwowane. Na przykład, gra wideo kosztująca 200 złotych będzie wkrótce dostępna w sklepie detalicznym. Można ją zarezerwować wpłacając zaliczkę w wysokości pięćdziesięciu złotych. Poniżej przedstawiamy trzy sytuacje z zaliczką:

1. Gra zostaje dostarczona i sprzedana osobie, która ją zarezerwowała, która dopłaci pozostałe 150 złotych.
2. Gra zostaje dostarczona, ale klient zmienił zdanie i zaliczka zostanie zwrócona.
3. Gra nie dociera do sprzedawcy, który nie ma możliwości sprzedać ją kupującemu –  wtedy zaliczka jest zwracana kupującemu.

Skąd można wiedzieć, czy zaliczka jest zadatkiem?

Intencje stron w momencie zawierania umowy określają, czy zaliczka jest zadatkiem czy tylko częścią zapłaty. Zgodnie z wyrokiem w sprawie Howe przeciwko Smith, jeśli umowa wyraźnie określa zaliczkę jako “zadatek”, ale nie mówi nic o tym, czy jest ona zwrotna, czy nie, będzie ona traktowana jako taka w świetle prawa. Prowadzi to do zasady, że zadatek nie podlega zwrotowi w przypadku, gdy kupujący anuluje umowę przed jej zakończeniem.

Jeśli umowa nie określa, że zaliczka jest zadatkiem i nie ma powodu przypuszczać, że płatność jest uzależniona od świadczenia kupującego, będzie ona klasyfikowana jako część płatności. Oznacza to, że jeżeli umowa zostanie rozwiązana, podlega ona zwrotowi, z zastrzeżeniem wszelkich odszkodowań, do których sprzedawca może być uprawniony, jeżeli kupujący rozwiąże umowę z naruszeniem jej postanowień.