Analiza SWOT

Co to jest analiza SWOT?

Każdy biznes ma swoje mocne i słabe strony, ale żadna organizacja nie istnieje w próżni. Przygotowując się do działań długofalowych, należy również przeanalizować szanse i zagrożenia w otoczeniu firmy, na rynku.

Narzędzie analizy SWOT informuje użytkowników o wewnętrznych i zewnętrznych czynnikach wpływających na sukces ich firmy. Analiza SWOT wykorzystuje prosty diagram macierzowy do szybkiego i efektywnego przedstawienia kluczowych wniosków z rynku.

Analiza SWOT to prosty sposób na zidentyfikowanie pozytywnych i negatywnych czynników w dowolnym kontekście. Stworzenie takiego schematu zachęca do krytycznej oceny sytuacji i określenia, które przeszkody należy pokonać lub zminimalizować. Analiza SWOT pomoże Ci również określić kroki, które musisz podjąć, aby osiągnąć sukces.

Do czego służy Analiza SWOT?

Analiza SWOT jest najbardziej podstawowym narzędziem przy tworzeniu strategii marketingowych i biznes planów. Jej wielką zaletą jest uniwersalność – doskonale nadaje się zarówno do pracy nad małym biznesem, jak i dużym. Tego typu analiza nie wymaga profesjonalnej wiedzy czy wybitnych zdolności analitycznych – wymaga obiektywizmu, umiejętności trzeźwego spojrzenia na własny biznes z zewnątrz. Ponadto potrzebne są również informacje o segmencie rynku, na który zamierzamy wejść. Dotyczy to przede wszystkim działań konkurencji, jak również zmian w otoczeniu prawnym.

Ktoś czytający ten artykuł może się zastanawiać: po co w ogóle ta analiza, skoro wszystko mamy w głowie? Odpowiedź jest prosta – niezwykle przydatne jest spisanie wszystkich czynników według sprawdzonego przez wielu teoretyków i praktyków biznesu schematu, aby usystematyzować te informacje. Ponadto, przeprowadzenie analizy SWOT jest często niezbędne przy ubieganiu się o kredyt w banku lub wsparcie organizacji typu venture capital.

Klasyczne ujęcie – analiza SWOT

SWOT to skrót z angielskiego Strengths (mocne strony), Weaknesses (słabe strony), Opportunities (szanse) i Threats (zagrożenia). Istnieją różne podejścia do interpretacji tego, co dokładnie powinny reprezentować poszczególne elementy. W tym artykule zastosujemy najbardziej popularne podejście. Zgodnie z tym podejściem dwie pierwsze składowe analizy (mocne i słabe strony) odnoszą się do czynników wewnętrznych, czyli mocnych i słabych stron badanej organizacji, natomiast szanse i zagrożenia dotyczą czynników zewnętrznych.

1. Mocne strony – zespół atutów, jakimi dysponuje badana firma. Może to być np. innowacyjny produkt, duże zaplecze materiałowo-techniczne lub rezerwa środków finansowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na to, co jest unikalnego w analizowanym biznesie, czego nie mają konkurenci. Warto pamiętać, że w konkretnych branżach mocne strony mogą mieć różną wagę – w przypadku sklepu internetowego np. atrakcyjność cenowa ma znaczenie dla popytu, ponieważ internauta ma możliwość sprawdzenia w krótkim czasie ofert innych firm. Aby ułatwić uszeregowanie czynników pod względem ważności, warto stosować modyfikatory ułamkowe, które sumują się do 1. I tak np. czynnik cena otrzyma ważność 0,4, a innowacyjność produktu 0,2.
2. Słabe strony – należy spojrzeć na swoją firmę obiektywnie. Słabą stroną może być np. brak doświadczenia w prowadzeniu firmy lub słaba rozpoznawalność marki. Podobnie jak w przypadku mocnych stron, zaleca się uszeregowanie ich w kolejności od najważniejszej do najmniej ważnej.
3. Szanse – Wszystkie zewnętrzne okoliczności, które firma może wykorzystać w swojej działalności. Dotyczy to zarówno tych, które już istnieją, jak i tych, które mogą pojawić się w przyszłości. Przykładami aktualnych możliwości są luka na rynku, którą firma zamierza wypełnić oraz słabość (np. brak innowacji). Szansą na przyszłość typu: ubrania z innych krajów, podgląd konkurencji. 
4. Zagrożenia – okoliczności zewnętrzne, które mogą mieć szkodliwy wpływ na przedsiębiorstwo. Zagrożeniem mogą być zmiany w ustawodawstwie (np. wzrost akcyzy) lub wejście konkurentów do określonego segmentu rynku. Dla wielu firm zagrożeniem jest postępująca cyfryzacja społeczeństwa – np. prasy drukarskiej czy tradycyjnych usług księgowych. Istnieją również firmy, które są w dużym stopniu uzależnione od zjawisk pogodowych.

Analiza SWOT może być wykorzystana do:

• Tworzenia planów strategicznych;
• Przeorientowania dotychczasowego kierunku działalności firmy;
• Opracowania priorytetowego kierunku działań uwzględniającego zmieniające się warunki rynkowe
• Rozpoznania sytuacji wewnętrznej i zewnętrznej organizacji w celu wdrożenia programów naprawczych w przypadku stwierdzonych uchybień;
• Określenie kluczowych czynników i produktów, które mają decydujący wpływ na rozwój firmy, a następnie wzmocnić je
• Tworzenia biznesplanu;
• W celu zapewnienia funkcjonowania jakości (szerokie zastosowanie w ramach norm ISO).

Dla kogo jest potrzebna Analiza SWOT?

Aby uzyskać najlepsze rezultaty, najlepiej zebrać grupę ludzi, bo każdy ma swoje podejście do rozwoju i indywidualny punkt widzenia, niezbędny do kolejnych działań firmy. Wybierz osoby, które mogą reprezentować różne aspekty Twojej firmy, od sprzedaży i obsługi klienta po marketing i rozwój produktu. Innowacyjne firmy, dokonując analizy SWOT, wychodzą nawet poza swoje wewnętrzne szeregi. Otrzymują dane od klientów, aby dodać ich unikalny głos do analizy biznesowej.

Jeśli rozpoczynasz własną działalność gospodarczą lub już ją prowadzisz, nadal możesz przeprowadzić analizę SWOT. Zbierz i przeanalizuj punkty widzenia przyjaciół, którzy wiedzą co nieco o firmie, księgowym, a nawet sprzedawcach i dostawcach. Kluczem jest umiejętność spojrzenia na problem z różnych perspektyw.

Istniejące firmy mogą wykorzystać analizę SWOT do oceny swojej obecnej sytuacji i określenia strategii przyszłego rozwoju. Pamiętaj jednak, że wszystko wokół Ciebie ciągle się zmienia. 

Dla startupów, analiza SWOT jest częścią procesu planowania biznesowego. Pomoże to skodyfikować Twoją strategię tak, abyś startował z właściwej pozycji i wiedział, w którym kierunku podążać.

Wyróżnia się 4 rodzaje strategii:

Strategia agresywna (maxi-maxi)

Dotyczy organizacji, gdzie przeważają mocne strony a otoczenie jest pełne szans. Polega ona na aktywnej ekspansji i rozwoju przy maksymalnym wykorzystaniu mocnych stron i możliwości.

“Strategia agresywna (maxi-maxi) polega na maksymalnym wykorzystaniu synergii między silnymi stronami organizacji a szansami stworzonymi przez otoczenie. Jest to strategia silnej ekspansji i zdywersyfikowanego rozwoju.

Strategia agresywna obejmuje takie działania jak: wykorzystywanie szans, umacnianie pozycji rynkowej, wchłanianie organizacji o tym samym profilu, koncentracja zasobów na konkurencyjnych produktach. Jest to strategia wykorzystująca efekt synergii silnych stron organizacji i szans pojawiających się w otoczeniu.

Strategia konserwatywna (maxi-mini)

Występuje w organizacji, gdy jest ona narażona na niekorzystne warunki zewnętrzne w sytuacji o wysokim potencjale wewnętrznym. Konieczne jest wykorzystanie mocnych stron do przezwyciężenia zagrożeń, np. do wykupienia konkurenta i zmniejszenie kosztów, rozwijanie nowych produktów

Strategia konserwatywna obejmuje takie działania jak: wybór produktu, segmentację rynku, redukcję kosztów, doskonalenie produktu konkurencyjnego, rozwój nowych produktów, poszukiwanie nowych rynków. Jest to strategia, w której sukces organizacji upatruje się głównie w jej mocnych stronach i redukcji zagrożeń. 

Strategia konkurencyjna (mini-maxi).

Pojawia się w organizacji, gdy słabości przeważają nad mocnymi stronami, a w otoczeniu przeważają szanse. Polega ona na wykorzystaniu pojawiających się szans przy jednoczesnym ograniczaniu słabości.

Strategia konkurencyjna polega na eliminowaniu słabości w funkcjonowaniu organizacji oraz zwiększaniu jej siły konkurencyjnej poprzez maksymalne wykorzystanie istniejących możliwości rozwoju.

Strategia konkurencyjna obejmuje takie działania jak: poszerzanie zasobów finansowych, poszerzanie zasobów handlowych, doskonalenie linii produktów, zwiększanie produktywności, obniżanie kosztów, utrzymywanie przewagi konkurencyjnej. Jest to strategia oparta na budowaniu siły konkurencyjnej organizacji.

Strategia defensywna (mini-mini)

Strategia ta pozwala przetrwać organizacji w sytuacji, gdy działa ona w niesprzyjającym otoczeniu i nie posiada ważnych atutów. Może to doprowadzić do maksymalizacji korzyści spółki przed jej likwidacją lub połączeniem z inną spółką.

Strategia defensywna obejmuje takie działania jak: stopniowe wycofywanie się z rynku, redukcja kosztów, zmniejszenie mocy produkcyjnych, zatrzymanie procesu inwestycyjnego. Jest to strategia mająca na celu zapewnienie przetrwania poprzez przeciwdziałanie słabościom i zagrożeniom.

Analiza SWOT: kilka słów na koniec

Co to jest analiza SWOT? Jest to proste, ale bardzo przydatne narzędzie. Może być wykorzystywany przez duże firmy, indywidualnych przedsiębiorców, a nawet przez osoby planujące zmiany w swoim życiu. Odnosimy się do niej również w naszych działaniach strategicznych, gdy wymaga tego sytuacja.